Kiezen

 

 

Kiezen is meer dan een ingewikkeld keuzeproces tussen verschillende opties. Door ergens voor te kiezen, druk je deels je eigen identiteit uit. Kiezen is bovendien verbonden aan jouw persoonlijke ideeën over goed en kwaad.

 

 

 

Inleiding

Morele oriëntatie

Kiezen als expressieve waarde

 

Inleiding

Kiezen in de complexe meerkeuzemaatschappij is een lastige opgave. Vooral twintigers en dertigers, die op een punt in hun leven zijn aangekomen waar belangrijke levensbepalende beslissingen moeten worden genomen, hebben hier last van. Jonge volwassen worden als gevolg van de vele opties vaak drammerig – ze willen te veel dingen tegelijkertijd doen – of ze worden juist passief en besluiteloos. Een gevoel van gejaagdheid en onrust steken dan de kop op.

 

Morele orientatie

Maar wat betekent kiezen eigenlijk? Kiezen is verbonden aan je eigen morele oriëntatie. Mensen kiezen in wezen voortdurend tussen goed en kwaad. Door ergens voor te kiezen, drukt een mens zijn of haar voorkeuren, wensen of ideeën omtrent het goede uit.

 

Een tijd lang hebben we deze keuzes niet zelf gemaakt maar namen externe autoriteiten, zoals de kerk, deze functie over. Wat goed, belangrijk of waardevol was, bepaalden mensen niet zelf maar werd min of meer van buitenaf opgelegd. Maar door de afnemende invloed van traditionele kaders zijn er tegenwoordig geen pasklare antwoorden meer op belangrijke levensvragen. Dit betekent dat je zelf verantwoordelijk bent voor de keuzes die je maakt.

 

Dilemma’s zijn in die zin dus niet alleen voorbehouden aan mensen in een bepaalde levensfase, zoals twintigers en dertigers, maar behoren bij een leven in de geïndividualiseerde postmoderne maatschappij.

 

Echter, quarterlifers zitten in een levensfase waarin zij, naast de alledaagse keuzes, ook nog eens geconfronteerd met belangrijke levensbepalende beslissingen. Wil je wel of geen kinderen? Zo ja, wanneer wil je kinderen? En met wie? Of is het eerst tijd voor een wereldreis of een baan in het buitenland? Welke loopbaankoers wil je voor jezelf uitzetten? En hoe is dit te verenigen met vrienden, familie en je eigen hobby’s of interesses? Kortom, de beslissingen waar twintigers en dertigers mee geconfronteerd worden, hebben verregaande consequenties voor het verdere leven. Zij zijn, met andere woorden, medebepalend voor iemands uiteindelijke bestemming.

 

Kiezen als expressieve waarde

Door al die levensbepalende beslissingen worden jonge volwassenen gedwongen na te denken over fundamentele aspecten van hun bestaan en over zichzelf – dus over hun eigen identiteit.

 

Belangrijke levensbepalende veranderingen, zoals de dilemma’s waar twintigers en dertigers mee worstelen, raken de kern ofwel de identiteit van een persoon. Want kiezen – of het nu gaat om levensbepalende beslissingen of de dagelijkse keuzes in het consumptieproces – is altijd een uitdrukking van je eigen identiteit. Anders gezegd: kiezen heeft een expressieve waarde (Schwartz 2004).

 

Een dilemma omvat dus niet alleen een complex keuzeproces tussen mogelijke opties, maar verwijst eveneens naar ontwikkelingen op het niveau van de identiteit. Je identiteit is als het ware in beweging en een dilemma drukt dit proces uit.

 

Bovendien is kiezen als proces tevens verbonden aan je persoonlijke morele oriëntatie. Aangezien ideeën over goed en kwaad, richtlijnen over hoe het hoort en andere gedragscodes steeds minder in de buitenwereld kunnen worden gevonden, zijn mensen dus sterk op zichzelf aangewezen. Er wordt, met andere woorden, een beroep gedaan op je innerlijke morele oriëntatie – je eigen waarden, overtuigingen en idealen. Dit veronderstelt een goed zelfbeeld, veel zelfkennis en een gedegen zelfcontact•

 

Auteur: Evelyn Prinsen (Quarterlife Quest)

 

Literatuur:

  • Giddens, Anthony (1991) Modernity and self-identity: self and society in the late modern age.
  • Robbins A. & Wilner (2001) Quarterlife Crisis.
  • Schwarts B. (2004) Paradox van de keuze.
  • Slageren I. van & B. van der Steen (2004) Leidinggeven aan dertigers.

   

 

   

 

 

 

Contact | © 2006 - 2008