|
|
|
|
|
|
De
meerkeuzemaatschappij is een voedingsbodem voor het ontstaan van de quarterlife crisis. Toch is de
toenemende keuzevrijheid niet de uiteindelijke oorzaak van het vastlopen van
twintigers en dertigers tegenwoordig. Onvoldoende zelfinzicht of zelfcontact vormen
de diepere aanleiding voor keuzestress en identiteitsproblemen. |
|
|
|
Diverse maatschappelijke ontwikkelingen
leveren een aanzienlijke bijdrage aan het ontstaan van de quarterlife crisis. In de moderne gejaagde tijd volgen
ontwikkelingen elkaar snel op, het dagelijks leven is een stuk complexer
geworden en de talrijke opties in de meerkeuzenmaatschappij veroorzaken
psychische druk bij veel twintigers en dertigers. De achtergronden van deze problematiek
hebben hun wortels in het moderniseringsproces, en het individualiseringsproces
in het bijzonder, wat ertoe heeft geleid dat mensen zichzelf steeds minder zijn
gaan ervaren als onderdeel van een groep of collectiviteit. Mensen hebben zich
hierdoor los weten te maken van traditionele sociale bindingen, zoals religie.
De invloed van traditionele waarden en normen – zoals dit tot uitdrukking komt
in allerlei richtinggevende kaders (denk aan de kerk), voorgeschreven regels en
ethische codes – nam daarmee aanzienlijk af. Tegelijkertijd werd de autonomie of
zelfbepaling van het individu steeds belangrijker. Dit betekent dat de
individuele keuzevrijheid een alsmaar centralere waarde is geworden. De
laatmoderne samenleving wordt daarmee afgespiegeld als een wereld vol
onbegrensde keuzemogelijkheden waar individuen vrijelijk en geheel zelfstandig
beslissingen nemen. Zelfs identiteit, wat in traditionele opvattingen werd
bepaald door de sociale afkomst, is nu een persoonlijke keuze. Hoewel deze ontwikkelingen als gevolg van
het individualiseringsproces door velen zijn bejubeld – het individu is immers
in toenemende mate vrij en onafhankelijk geworden – wijzen verschillende
sociale wetenschappers ook op de nadelen. De franse moderne denker Emile Durkheim
(1858-1917) voorzag dat individuen zich aan hun lot overgelaten zouden voelen.
De psychoanalyticus Erich Fromm (1900-1980) schreef zelfs over angst voor
vrijheid (1941). Hij stelde dat naar mate mensen meer vrijheden hebben
verworven de vermogens om weloverwogen keuzes te maken, drastisch zijn
afgenomen. Bovendien hebben mensen - hoe paradoxaal dit ook mag klinken - de
plicht om te kiezen. Vooral de huidige twintigers en dertigers ondervinden
de psychisch belastende consequenties van de toenemende keuzevrijheid. Nienke
Wijnants, die op dit moment een proefschrift voorbereidt over de
keuzeproblematiek onder jonge volwassenen, ondervroeg 1262 dertigers waarvan 72
procent moeite bleek te hebben met het nemen van belangrijke
levensbeslissingen. Wijnants noemt dit het dertigerdilemma. Er zijn te veel
opties waar dertigers tegenwoordig uit moeten kiezen. Rationele
keuzestrategieën voldoen dan niet meer waardoor dertigers een beroep moeten
doen op hun gevoel. Te veel keuzes hebben dus een verlammende
werking. De Amerikaanse psycholoog en hoogleraar Barry Schwartz (2004) noemt
dit de paradox van de keuze: hoe meer er te kiezen valt, hoe moeilijker het
keuzeproces wordt en des te minder bevredigend is het uiteindelijke resultaat. Hoewel deze maatschappelijke ontwikkelingen
een belangrijke voedingsbodem vormen voor het ontstaan van de quarterlife crisis, zijn zij daar niet
de uiteindelijke oorzaak van. Het is vanzelfsprekend dat twintigers en
dertigers in de moderne, ingewikkelde en hectische samenleving vatbaar zijn
voor alle prikkels, mogelijkheden, impulsen en uitdagingen die er zijn. De
samenleving nodigt je er dus in zekere zin toe uit om bij jezelf weg te gaan en
overal op in te duiken. Dit levert een hoop stress en onrust op. Een stevige, innerlijke basis maakt mensen
hier echter weerbaar tegen. Als je weet wie je bent, en dus in verbinden staat
met je innerlijke kompas, krijgt je leven automatisch meer richting. Bepaalde
opties vallen dan vanzelf af en kiezen wordt een stuk gemakkelijker. Dit vereist echter wel een behoorlijke dosis zelfinzicht. De complexe meerkeuzemaatschappij vraagt dus van jonge volwassenen dat zij in hun eigen kracht komen. Met andere woorden: je moet zelf een innerlijke rustpunt creëren in dat hectische geheel anders word je een speelbal van je omgeving•
Auteur: Evelyn Prinsen (Quarterlife Quest)
Literatuur:
- Breedveld, K. & A. van den Broek (2004) De veeleisende samenleving: de sociaal cultuerel context van psychische vermoeidheid (SCP). - Breedveld, K. & A. van den Broek (2003) De meerkeuzenmaatschappij: facetten van de temporele organisatie van verplichtingen en voorzieningen (SCP).
- Giddens, Anthony (1991) Modernity and
self-identity: self and society in the late modern age. - Loo Hans, van der
& Willem van Reijen (1990) Paradoxen van modernisering. - Robbins
A. & Wilner (2001) Quarterlife
Crisis. - Schwartz B. (2004) Paradox van de keuze. - Slageren I. van & B. van der Steen (2004) Leidinggeven aan dertigers.
|
|
|
|
|
